Οι νέοι δημοσιογράφοι λένε «ναι» στην προβολή της Αμφίπολης

του Γιώργου Ροδάκογλου

Ιδιαίτερα σημαντική θεωρούν οι νέοι δημοσιογράφοι τη δυναμική που απέκτησε η ανασκαφή της Αμφίπολης μέσω της προβολής των μοναδικών ευρημάτων της. Είκοσι φοιτητές του Τμήματος Δημοσιογραφίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης λένε την άποψη τους, σχολιάζοντας ως παράδειγμα την επικοινωνιακή στρατηγική που εφαρμόστηκε στην Αμφίπολη. Οι απόψεις των φοιτητών αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς καταγράφηκαν στο χρονικό διάστημα (19 έως 22-05-2015) και εν μέσω επικριτικών σχολίων που εκφράστηκαν δημοσίως από επιστήμονες και ακαδημαϊκούς, ένα χρόνο μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης των αρχαιολογικών ερευνών.

Τις απόψεις συγκέντρωσαν οι απόφοιτοι δημοσιογράφοι Κώστας Παπαγεωργίου και Μάνος Θεοδωρίδης και αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης έρευνας που βρίσκεται σε εξέλιξη και αφορά το ρόλο της Δημοσιογραφίας στον Πολιτισμό. Εάν κατηγοριοποιήσουμε τις τοποθετήσεις σε θετικές και αρνητικές, το αποτέλεσμα είναι 17 και 3 αντίστοιχα. Από τις απαντήσεις που δημοσιεύονται αυτούσιες, διαπιστώνει κανείς ότι οι νέοι ρεπόρτερ που θα διαμορφώνουν αύριο την άποψη της κοινής γνώμης, αντιλαμβάνονται την θετική προέκταση της προβολής της Αμφίπολης τόσο ως διδακτικής διαδικασίας όσο και ως μέσο της αναπτυξιακής πορείας μιας περιοχής. Βασίλης Νάνης: «Είναι μια σημαντική ανακάλυψη που ακόμα έχει αρκετό δρόμο μπροστά της μέχρι να φτάσουμε σε ασφαλή συμπεράσματα. Το σημαντικό από εδώ και στο εξής είναι αυτή η προσπάθεια να μην εγκαταλειφθεί αλλά να στηριχθεί και από την τρέχουσα ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού. Χρειάζεται υπομονή και μπορεί ο αρχικός ενθουσιασμός να έχει περιοριστεί αλλά δεν παύει να είναι ένα θέμα που μπορεί να προβάλλει την Ελλάδα στο εξωτερικό».

Τηλέμαχος Φασούλας: «Η Αμφίπολη είναι η μεγαλύτερη πολιτιστική κληρονομιά που έχουμε ανακαλύψει τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για μια πολύ σημαντική ανακάλυψη για την χώρα και για αυτό πρέπει να συντηρηθεί το θέμα, ώστε να μην εξαφανισθεί από το προσκήνιο». Βαγγέλης Παγουνόπουλος: «Μεγάλη αρχαιολογική επιτυχία αποτελεί η Αμφίπολη, που δεν αξιοποιήθηκε όπως έπρεπε και αμελήθηκε όταν δεν εξυπηρετούσε κάποιο πολιτικό συμφέρον». Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου: «Η Αμφίπολη αποτελεί μια σπουδαία ανασκαφή, από τις σημαντικότερες στην Ευρώπη, ωστόσο είναι σημαντικό να μάθουμε τι άλλο κρύβεται εκεί. Πρέπει να έχουμε υπομονή και να μην απαξιώσουμε την προσπάθεια που έγινε». Βασίλης Βουλγαράκης: «Θεωρώ πως υπερπροβλήθηκε η ανασκαφή σε σημείο να την κάνουν πυροτέχνημα. Θα πάρει αρκετό χρόνο να αναλυθούν τα στοιχεία των ευρημάτων και μέσα σε αυτό το διάστημα θα πρέπει να είμαστε υπομονετικοί.

Τέλος, πρέπει να καταρτιστεί ένα σχέδιο για να γίνει το μέρος όπως ο τάφος του Φιλίππου…χωρίς κορώνες και παραφιλολογίες». Μάνος Θεοδωρίδης: «Και μόνο που μια τέτοια ανακάλυψη προέκυψε σε αυτό το χρονικό σημείο για την χώρα όπου καθημερινά χαλάει η εικόνα της στο εξωτερικό ολοένα και περισσότερο, το θεωρώ πολύ σημαντικό. Το μνημείο και μόνο από τις εικόνες φαίνεται εντυπωσιακό, μακάρι να μπορέσει σε λίγα χρόνια να γίνει επισκέψιμο, ώστε να το δούμε και από κοντά. Πρέπει να εκμεταλλευτούμε την σημαντική αυτή ανακάλυψη και να την προστατεύσουμε για δικό μας όφελος». Χριστίνα Παπαγιάννη: «Αυτή η υπερπροβολή είτε από τα μέσα είτε από την επικοινωνιακή στρατηγική της ανασκαφής εγώ νομίζω ότι περισσότερο κακό έκανε και αποδείχτηκε τώρα.

Πιθανόν, καλώς ή κακώς να θεωρήθηκε υπερεκτιμημένο εύρημα και παραμελήθηκε από το νυν υπουργείο. Αν θέλουμε να αναδειχθεί η Αμφίπολη, μια προβολή του μνημείου και της περιοχής σε τουριστικά έντυπα αρκεί». Χριστίνα Ταρταμπούκα: «Σαφώς ο ρόλος του δημοσιογράφου είναι καθοριστικός όσον αφορά στην διάδοση και διάχυση των πληροφοριών γενικότερα. Κατά ανάλογο τρόπο και στην περίπτωση της Αμφίπολης η συνεχής ενημέρωση του κοινού για την πρόοδο της ανασκαφής, συνετέλεσε στο να ευαισθητοποιήσει το κοινό σε θέματα που έχουν να κάνουν με την διαχείριση της πολιτισμικής μας κληρονομίας. Επικοινωνιακά αυτό βοήθησε και την χώρα, καθώς εν μέσω κρίσης και τεράστιας οικονομικής ύφεσης κατάφερε να βρεθεί στο επίκεντρο λόγω της ανασκαφής και του πολιτισμικού της πλούτου και όχι λόγω των χρεών της. Αν οι δημοσιογράφοι ήταν φειδωλοί σχετικά με την ενημέρωση για την ανασκαφή, είναι σαφές πως δεν θα υπήρχε αυτή η απήχηση και στο κοινό. Τα ξένα μέσα με την σειρά τους βοήθησαν στην προβολή της Αμφίπολης και εκτός συνόρων. Επωφελείται μάλιστα και η ευρύτερη περιοχή γύρω από το μνημείο, η οποία αποτελεί έναν εν δυνάμει κερδοφόρο τουριστικό προορισμό. Θα λέγαμε πως πρόκειται για μια αλυσίδα, καθώς η ανασκαφή θα προσελκύσει κοινό, το οποίο με την σειρά του θα βοηθήσει στην αύξηση της επισκεψιμότητας στην περιοχή και θα ενισχύσει την οικονομία της. Ο δημοσιογράφος, λοιπόν, είναι αυτός που θα δώσει το έναυσμα και θα αφυπνίσει το κοινό του». Μάγδα Πετροπούλου: «Η επικοινωνιακή διαδικασία παρουσίασης ενός μνημείου, και συγκεκριμένα η προβολή της εξέλιξης των ανασκαφών στην Αμφίπολη από τους δημοσιογράφους, ξένους και μη, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο τόσο στην πληροφόρηση του κοινού για τις αποκαλύψεις του μνημείου όσο και στη πρόοδο των ανασκαφών . Παράλληλα, με την προβολή της διαδικασίας των ανασκαφών έρχεται στην επιφάνεια η ευρύτερη ιστορία της Αμφίπολης με αποτέλεσμα να αποτελεί πόλο έλξης για τους τουρίστες και να οδηγήσει κατά συνέπεια στην ανάδειξη της περιοχής». Κωνσταντίνος Αμοιρίδης: «Οι δημοσιογράφοι έχουν τη δύναμη και τη δυνατότητα λόγω θέσης να προβάλλουν και να προωθήσουν ένα γεγονός ή έναν τόπο όσο θέλουν. Όσο περισσότερο παρουσιάζονται ειδήσεις και ρεπορτάζ για την Αμφίπολη τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η δημοτικότητα και της ευρύτερης περιοχής». Κωνσταντίνος Πορφύρης : «Οι δημοσιογράφοι πρέπει να διαχειριστούν έναν πολύ σημαντικό ρόλο γύρω από το θέμα των ανασκαφών της Αμφίπολης. Είναι γνωστό πως η προβολή των εξελίξεων στις ανασκαφές της Αμφίπολης μονοπωλεί αρκετές φορές το ενδιαφέρον του κόσμου. Επομένως οι δημοσιογράφοι καλούνται να αναδείξουν το θέμα και συνάμα να εμβαθύνουν όσο περισσότερο μπορούν προς όφελος της ενημέρωσης». Ευθύμης Κοτενίδης : «Μέσω των δημοσιογράφων μπορούν να ασκηθούν πιέσεις με τη γνωστοποίηση του θέματος και την ενημέρωση του κόσμου. Φέρουν άλλωστε και κομμάτι της ευθύνης για την τεράστια δημοσιότητα που πήρε το θέμα, επομένως ο ρόλος τους στην εξέλιξη των ανασκαφών κρίνεται πολύ σημαντικός». Χρήστος Πολυχρονίδης: «Θεωρώ πως με την προβολή των ανασκαφών της Αμφίπολης, και τα ενδιαφέροντα στοιχεία που παρουσιάζει ο τάφος, «ανοίγει» ταυτόχρονα η πόρτα προς τον τουρισμό Ελλήνων και ξένων, οι οποίοι θέλουν γεμάτοι από ενδιαφέρον και περιέργεια να δουν από κοντά τα αποκαλυπτήρια του τάφου. Έτσι, αναπτύσσεται η περιοχή της Αμφίπολης οικονομικά ενώ ταυτόχρονα γίνεται δημοφιλέστερη σε συνδυασμό με την προβολή της από τα ΜΜΕ. Ο ρόλος των δημοσιογράφων για την προβολή και τις εξελίξεις στις ανασκαφές τις Αμφίπολης είναι καίριος. Καθήκον του δημοσιογράφου είναι η αμερόληπτη και αντικειμενική ενημέρωση του πολίτη για κάθε ζήτημα, όπως είναι αυτό των ανασκαφών. Εάν το γεγονός μεγαλοποιείται και τρέφονται φρούδες ελπίδες σχετικά με τα αποτελέσματα των ανασκαφών μπορεί το γεγονός να κερδίσει προβολή με αυτόν τον τρόπο και να δημιουργεί κλίμα ανυπομονησίας στο κοινό με αποτέλεσμα την ταχύτερη ίσως εξέλιξη των ανασκαφών, ωστόσο η ενημέρωση ξεφεύγει από τα όρια της αντικειμενικότητας. Θεωρώ καταλληλότερο, την συνεχή προβολή των ανασκαφών και των εξελίξεων σε αυτές με σωστή δημοσιογραφική και δεοντολογική κάλυψη, κρατώντας ενήμερο το κοινό με πραγματικά γεγονότα και όχι με παραπληροφόρηση που σε βάθος χρόνου μπορεί να αποδειχθεί και παράγοντας ώστε ένας πολίτης να πάψει να παρακολουθεί το θέμα». Γκικοπούλου Μαριλένα: «Αρχικά οι δημοσιογράφοι είναι εκείνοι οι οποίοι γνωστοποιούν ένα γεγονός, όπως αυτό για τις ανασκαφές της Αμφίπολης. Ο κόσμος περιμένει από αυτούς για να πληροφορηθεί. Επιπλέον, δίνουν τις επιπρόσθετες πληροφορίες σχετικά με την πορεία των ανασκαφών και οτιδήποτε συμβαίνει στην περιοχή. Κατά τη γνώμη μου, στους δημοσιογράφους βασίζεται η γνωστοποίηση και η ανάδειξη τόσο των ανασκαφών όσο και της ευρύτερης περιοχής της Αμφίπολης». Μαρία Νικολάκη: «Όπως και σε κάθε άλλο γεγονός έτσι και σε αυτό της Αμφίπολης ο ρόλος των δημοσιογράφων είναι καθοριστικής σημασίας σε ότι αφορά την ενημέρωση για την εξέλιξη των ανασκαφών. Η μόνη έγκυρη πηγή πληροφόρησης που διαθέτουν οι πολίτες προέρχεται από τα ρεπορτάζ των δημοσιογράφων, οι οποίοι είναι ταυτόχρονα υπεύθυνοι για την ανάδειξη του χώρου αλλά και της περιοχής γενικότερα. Για να μπορέσει λοιπόν αυτή η επικοινωνιακή διαδικασία να αποφέρει καρπούς είναι αναγκαία η ορθή μελέτη του θέματος από τη μεριά των δημοσιογράφων αλλά και η κατάλληλη πλαισίωσή του». Άννα Πλωμαρίτου: «Οι δημοσιογράφοι έχουν από τους πιο σημαντικούς ρόλους στην ανασκαφή της Αμφίπολης, καθώς χάρη σε αυτούς αναδείχτηκαν σε πάρα πολύ κόσμο τα ευρήματα της Αμφίπολης και ήταν αυτοί που πρόσφεραν περαιτέρω πληροφορίες για την ιστορία των ευρημάτων. Για την καλύτερη προβολή της ανασκαφής είναι ζωτικής σημασίας να παρουσιαστούν και άλλες δραστηριότητες(παραδείγματος χάρη να ενισχυθεί ο εναλλακτικός τουρισμός ή να γίνεται και συνέδρια ) στην περιοχή του Λόφου Καστά, ώστε μελλοντικά να προσφέρουν μια ολοκληρωμένη τουριστική εμπειρία στον επισκέπτη». Μαρία Θεοδωράκη: «Ο ρόλος των δημοσιογράφων για την κάλυψη της Αμφίπολης είναι καθοριστικός για την αναγνώριση της πολιτιστικής κληρονομιάς στο εγχώριο κοινό και την ανάδειξη του πλούτου της Ελλάδας στο παγκόσμιο. Ωστόσο, χωρίς την καθοδήγηση αρμόδιων επιστημόνων μπορεί να αποβεί εξαιρετικά μοιραίος». Ελένη Μιχάλα: «Οι δημοσιογράφοι αποτελούν τη μοναδική πηγή ενημέρωσης του κόσμου για την Αμφίπολη. Μέσα από την υπερπροβολή δίνουν άμεσα το μέγεθος της σπουδαιότητας συγκεντρώνοντας την προσοχή Ελλήνων και ξένων και προωθώντας τις όποιες υποστηρικτικές ενέργειες. Αναδεικνύεται και η ευρύτερη περιοχή, καλύπτοντας θέματα που γνωστοποιούν τη σπουδαιότητα της». Ματίνα Τσιτσανοπούλου: «Θεωρώ ότι ο ρόλος των δημοσιογράφων είναι καθοριστικός σχετικά με την προβολή και την ανάδειξη κάθε έργου. Το θέμα είναι βέβαια να μην υπάρχει παραπληροφόρηση κάτι που προκάλεσε μια σύγχυση στο θέμα της Αμφίπολης και να μην αποκρύπτονται στοιχεία από τον κόσμο σχετικά με το τι βρέθηκε και τι όχι. Τώρα για την ανάπτυξη και την ανάδειξη της περιοχής δεν νομίζω πως ο δημοσιογράφος έχει κάποιο ρόλο εφόσον π.χ δεν είναι εύκολη η πρόσβαση στο «έκθεμα» . Από την στιγμή που το κοινό θα έχει την δυνατότητα να επισκεφτεί τον τάφο τότε ναι». Ανθή Τσουμπάρη: «H ενασχόλησή των δημοσιογράφων με το θέμα τους δίνει τη δύναμη να επηρεάσουν τα τεκταινόμενα, να κρατήσουν το ενδιαφέρον του κόσμου ζωντανό, αλλά και να ασκήσουν πίεση στην πρόοδο των ερευνών, ώστε να μην παγώσει το θέμα»