Οι άνθρωποι της Αμφίπολης δεν ξεχνούν

του Γιώργου Ροδάκογλου

Τέσσερα χρόνια μετά την αποκάλυψη του μοναδικού μνημείου της Αμφίπολης τίποτε δεν θυμίζει πια στη ζωή των κατοίκων της, τη φήμη που απρόσμενα απέκτησε η περιοχή τους τότε.

Η καθημερινότητα έχει βρει τους προ ανασκαφής ρυθμούς της, ενώ οι κάτοικοί της, δείχνουν πιο προσγειωμένοι και προσαρμοσμένοι στα σημερινά δεδομένα.

Και μπορεί να μην μιλούν πια για το Μεγάλο Αλέξανδρο, ωστόσο εξακολουθεί η «δίψα» για να επισκεφτούν και να δουν από κοντά το μνημείο που τους δόθηκε ως ευλογία, όπως λέει και ο πατέρας Κύριλλος.

Έτσι, αναπόφευκτα η μνήμη τους οδηγείται στον άνθρωπο που ανέδειξε με τις αρχαιολογικές του έρευνες την περιοχή τους, το Δημήτρη Λαζαρίδη, προσφεύγοντας υποχρεωτικά και σε συγκρίσεις, με όσους τον διαδέχτηκαν.

Γιατί ο αείμνηστος και μεγάλος αρχαιολόγος, γινόταν ένα με την κοινωνία! Ήταν ο αρχαιολόγος που μετέφερε τις γνώσεις του και τις πληροφορίες του από τα ευρήματα στους κατοίκους. Ήταν εργάτης στα σκάμματα και εκτός αυτών, φίλος με τους κατοίκους και δάσκαλός τους.

Αυτήν την μοναδική σχέση που αναπτύχτηκε με νέους και ηλικιωμένους, αναπολούν ακόμη και σήμερα οι κάτοικοι που τον γνώρισαν, βάζοντας βέβαια άθελα τους με αυτήν την συμπεριφορά του και το μέτρο σύγκρισης με τους άλλους επιστήμονες που εργάσθηκαν στην περιοχή.

Ο αείμνηστος Λαζαρίδης όμως συνέβαλε και στην εξάλειψη των κυκλωμάτων αρχαιοκαπηλίας και κατάφερε να πείσει τους πολίτες ότι πρέπει να προστατέψουν με κάθε τρόπο τον πολιτιστικό πλούτο της Αμφίπολης, αντί να τον καταστρέφουν. Η αγάπη του Δημήτρη Λαζαρίδη για την Αμφίπολη ήταν διάχυτη και διάφανη και γινόταν έντονα και βαθιά αισθητή.

Γι αυτό ακόμη και σήμερα το όνομά του επανέρχεται σε συζητήσεις ως κάτι μοναδικό και όμορφο και εύκολα διακρίνει κανείς το ξεχωριστό σεβασμό που του αποδίδουν.

Πολλά και έντονα συναισθήματα όμως περιέβαλαν και το κλίμα της πρόσφατης αρχαιολογικής ανασκαφής σε μια διαδρομή από το 2014 μέχρι πρότινος. Με αφορμή την αποκάλυψη του μνημείου υπήρξαν άνθρωποι από όλα τα σημεία του πλανήτη που ενώθηκαν κάτω από ένα κοινό σκοπό και δημιούργησαν δυνατές φιλίες με την τοπική κοινωνία και άλλοι που στον απόηχο της ανασκαφής ένοιωσαν προδομένοι μετά από 35 ολόκληρα χρόνια συνεργασίας. Υπάρχουν περιπτώσεις επιστημόνων που όταν επισκέπτονται την Αμφίπολη, αντιμετωπίζονται ως μέλη της τοπικής κοινωνίας και άλλοι που «αχνοφαίνονται» πλέον ακόμη και στη μνήμη των κατοίκων.

Αρκεί μια βόλτα στη Μεσολακκιά των 300 πολιτών και στην Αμφίπολη των 130, για να διαπιστώσει κανείς ότι ανοιχτόκαρδα όσοι σε γνωρίζουν, σπεύδουν αμέσως να σε καλωσορίσουν και να σε ευχαριστήσουν που δεν τους ξεχνάς.

Η συζήτηση από μόνη της στρέφεται στις ημέρες της ανακάλυψης του μνημείου και αμέσως θα σου πουν, «αυτό το κάτι» που τους απασχολεί. Άλλοι θα σου μιλήσουν για το πόσο υποτιμημένοι ένιωσαν, άλλοι θα υποστηρίξουν ότι δεν πήραν χρήματα, άλλοι θα μιλήσουν για περιστατικά που κυριολεκτικά σοκάρουν, άλλοι ευχαριστούν την Άννα Παναγιωταρέα για το πετυχημένο επικοινωνιακό μοντέλο που εφάρμοσε, άλλοι, ότι θέλουν να δουν το μνημείο. Και όλα αυτά αποτελούν μόνο ένα ελάχιστο δείγμα από τις αναφορές που γίνονται.

Οι συζητήσεις με τους ανθρώπους αυτούς δεν είναι «λόγια καφενείου» όπως υποτιμητικά διατείνονται ορισμένοι εκτός περιοχής αλλά λόγια αληθινά βγαλμένα μέσα από τη ζωή τους. Γι αυτό λοιπόν δεν πρέπει να προσπερνάμε το γεγονός ότι τέσσερα χρόνια μετά το 2014 όλοι τους έγιναν σοφότεροι, αφού πλέον τίποτε δεν έχει μείνει μυστικό που να αφορά στην ανασκαφή. Έχοντας λοιπόν πλήρη γνώση της κατάστασης, οι κάτοικοι μπορούν να αξιολογήσουν πρόσωπα και γεγονότα και να ερμηνεύσουν εύστοχα ανθρώπινες συμπεριφορές.

Το σπουδαιότερο όμως δεν είναι αυτό , αλλά κάτι άλλο. Οι σύγχρονοι Αμφιπολίτες είναι ολιγαρκείς και για να σβήσουν κάθε τι το σκιερό που νοιώθουν, αρκούνται μόνο σε μια καλημέρα ή σ΄ ένα κοίταγμα κατάματα, ίσως και σε μια συγνώμη απ όσους θεωρούν ότι τους αδίκησαν, είτε ηθελημένα είτε όχι, αρκεί αυτοί που τους έθιξαν να το καταλάβουν.

Την περίοδο αυτή παραμερίζοντας τις γκρίζες σκέψεις για την ανασκαφή, συνεχίζουν τη ζωή τους δίνοντας βάση σε συλλογικές δράσεις που τους κρατούν ενωμένους και δυνατούς στην περιοχή. Ένα από τα σημεία αναφοράς αποτελεί ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αμφίπολης. ΄

Την εκδήλωση για τα τρία χρόνια του συλλόγου τίμησε με την παρουσία του ο αρχιτέκτονας Μιχάλης Λεφαντζής ενώ κατά διάρκεια κοπής της βασιλόπιτας ο δήμαρχος Αμφίπολης Κώστας Μελίτος μίλησε για την επικείμενη έναρξη εργασιών του συνεδριακού κέντρου μέσω ΕΣΠΑ και παρουσίασε τους καλεσμένους φίλους του από Νέα Υόρκη.

Ο Πρόεδρος του Δημοτικού διαμερίσματος της Αμφίπολης και αρχιφύλακας Αλέξανδρος Θ. Κοχλιαρίδης έκανε αναφορά στην κοινή ιστορία Πέλλας και Αμφίπολης ενώ από την πλευρά του ο αρχιμανδρίτη Κύριλλος αναφέρθηκε στην προσπάθεια της ενορίας του προκειμένου να ολοκληρωθούν οι εργασίες στη νέα εκκλησία της περιοχής.

Τέλος ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού συλλόγου Θόδωρος Θεοδωρίδης επανέλαβε, «επικεντρωνόμαστε στην ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων και στα τοπικά έθιμα και τις παραδόσεις του χωριού. Ωστόσο στο μέλλον αναμένεται να δημιουργήσουμε τμήμα περιήγησης επισκεπτών στο βουνό και τμήματα ποδηλασίας και ιππασίας».