«Κυβερνητική ανικανότητα να απορροφήσει κονδύλια για τον αγροτοκτηνοτροφικό τομέα»

Με Επίκαιρη Επερώτηση που κατέθεσα προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης με τη συνυπογραφή 21 συναδέλφων βουλευτών της ΝΔ, στηλιτεύουμε την πρωτοφανή Κυβερνητική ανικανότητα να απορροφήσει τα κοινοτικά κονδύλια για τον αγροτοκτηνοτροφικό τομέα.

«Αποστράγγιση» κάθε εισοδηματικής αλλά κυρίως αναπτυξιακής προοπτικής των αγροτοκτηνοτρόφων μας, τη στιγμή, που «αφαιμάζονται» τόσο από την εκτόξευση της φορολογίας και των ασφαλιστικών εισφορών όσο και από τη διόγκωση του κόστους παραγωγής.

«Βατερλώ» λόγω κάκιστου σχεδιασμού και συνεχών παρατάσεων για τα ελάχιστα μέτρα του νέου ΠΑΑ που έχουν ήδη προκηρυχθεί (Βιολογικές Καλλιέργειες, Νέοι Γεωργοί).
«Στο συρτάρι» τα σχέδια βελτίωσης, τα μέτρα για την καινοτομία, την αγροτική εκπαίδευση, τη μεταποίηση, που δίνει και την προστιθέμενη αξία στον γεωργικό τομέα, τα αγροτουριστικά προγράμματα (Leader).

Αναλυτικά, η Επίκαιρη Επερώτηση είναι η εξής:

24 Απριλίου 2017

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΠΕΡΩΤΗΣΗ

Προς

Τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
Κ. Βαγγέλη Αποστόλου

Θέμα: «Άνευ προηγουμένου καθυστέρηση στην αξιοποίηση
του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης ΠΑΑ 2014 – 2020 και του συνόλου των χρηματοδοτικών εργαλείων της ΕΕ»

Κύριε Υπουργέ,

Άνευ προηγουμένου είναι η καθυστέρηση, που επιδεικνύει η Κυβέρνησή σας στην αξιοποίηση του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020, με αποτέλεσμα διασφαλισμένοι κοινοτικοί πόροι ύψους 4,7 δισεκατομμυρίων ευρώ, συνολικά 6 δισεκατομμυρίων ευρώ με την εθνική συμμετοχή, να μένουν χωρίς απορρόφηση.

Ως εκ τούτου, δύο χρόνια και πλέον από την έναρξη της νέας Προγραμματικής Περιόδου, ο αγροτοκτηνοτροφικός κόσμος της χώρας στερείται, εξ αιτίας της διαχειριστικής σας ανεπάρκειας, πολύτιμα κονδύλια για την Αγροτική Οικονομία, ιδιαίτερα σε αυτήν τη δύσκολη περίοδο της βαθιάς κρίσης και της νέας ύφεσης.

«Αποστράγγιση» κάθε εισοδηματικής αλλά κυρίως αναπτυξιακής προοπτικής του Έλληνα αγρότη και κτηνοτρόφου, που αντιμετωπίζει συν τοις άλλοις τη φορολογική και ασφαλιστική επιδρομή των πολιτικών, που εφαρμόζετε καθώς και την εκτόξευση του κόστους παραγωγής.

Ουραγός δυστυχώς η χώρα μας στην ΕΕ των 27 κρατών – μελών ως προς την απορρόφηση των αναγκαίων κοινοτικών πόρων του 2ου πυλώνα με μόλις 9,33% στα τέλη του 2016.

Συνέπεια αυτής της κυβερνητικής αβελτηρίας, να προκηρύξει τα σχετικά προγράμματα, είναι να μένει κλειστό και αδρανές το κατ’ εξοχήν αναπτυξιακό εργαλείο της Αγροτικής Οικονομίας, το «ΕΣΠΑ των αγροτών», που θα μπορούσε να δώσει ανάσα στην αγροτική παραγωγή και βεβαίως δυναμική τροχιά στο σύνολο της εθνικής οικονομίας.

Στον «αέρα» τα σχέδια βελτίωσης, τα προγράμματα επενδύσεων στις ιδιωτικές εκμεταλλεύσεις, τα μέτρα μεταποίησης, που δίνουν και την προστιθέμενη αξία στον γεωργικό τομέα, τα αγροτουριστικά προγράμματα (Leader).

Και δεν είναι απλά ο χαμηλός ρυθμός απορρόφησης. Eλλοχεύει ο κίνδυνος να χαθούν αυτά τα πολύτιμα κονδύλια, λόγω της αυστηροποίησης του νέου Προγράμματος, ως προς τον χρόνο απορρόφησης.
Και είναι ανησυχητικό ότι η Κυβέρνηση εξαντλείται απλά σε καταβολή κοινοτικών κονδυλίων επιδοματικού χαρακτήρα, με τρόπο μάλιστα τυχοδιωκτικό και κοντόφθαλμο, όπως χειριστήκατε την καταβολή της εξισωτικής αποζημίωσης του 2016, ξοδεύοντας εμπροσθοβαρώς κονδύλια αναγκαία, μέχρι το τέλος του Προγράμματος.
Μόλις το 3,80% των πληρωμών αφορά καινούργια μέτρα και δυστυχώς, στην πρώτη τροποποίηση του ΠΑΑ η ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης επιλέγει να «φορτώσει» επιπλέον χρήματα στις ανειλημμένες υποχρεώσεις των 902 εκ. Ευρώ αγγίζοντας το 1.246 δις Ευρώ.

Πιο συγκεκριμένα:

Α) «Ναυάγιο» στο Πρόγραμμα για τις «Βιολογικές Καλλιέργειες»

Παταγώδης η αποτυχία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στη διαχείριση του Μέτρου.

Συνέπεια ο αποκλεισμός χιλιάδων δικαιούχων και ο «εξοστρακισμός» όλων των κτηνοτρόφων.

Δυστυχώς, οι παλινωδίες του Υπουργείου σας με τις τρεις παρατάσεις στις προθεσμίες του Μέτρου, με την πρόσκληση χιλιάδων δικαιούχων χωρίς να υπάρχει ο απαραίτητος Προϋπολογισμός καθώς και με τη μεγάλη αύξηση στην τιμή της κτηνοτροφίας, που τελευταία στιγμή εξαγγείλατε λαϊκίστικα, ρίχνοντας προφανώς «στάχτη στα μάτια», οδήγησε σε αυτό το φιάσκο.

Με ανακοίνωση σας στις 5 Απριλίου 2017, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αποκλείει από το Μέτρο όλους τους κτηνοτρόφους (ζωική παραγωγή) και όλους τους δικαιούχους φυτικής παραγωγής, εκτός αυτών, που βρίσκονται σε περιοχές Natura.
Συρρικνώνοντας έναν διαθέσιμο προϋπολογισμό 443 εκατ. ευρώ στα μόλις 200 εκατ. ευρώ.

Την ίδια στιγμή, εσείς κ. Υπουργέ, δεσμεύεστε για νέα προκήρυξη 400 εκατ. ευρώ. Αρχικά για τους αδικηθέντες κτηνοτρόφους και αμέσως μετά για όλους τους δικαιούχους, με νέα κριτήρια!

Η αντίφαση και η προχειρότητα σε όλο τους το μεγαλείο.

Β) Νέοι Γεωργοί
Σειρά παρατάσεων και στο εν λόγω Μέτρο. Μετά από 3 παρατάσεις, που έδωσε το Υπουργείο σας για την υποβολή των αιτήσεων, ακόμη περιμένουν οι χιλιάδες νέοι αγρότες να «ανοίξει» το πληροφοριακό σύστημα για να ξεκινήσει η αξιολόγηση των αιτήσεων, που υπέβαλαν για ένταξη στο Υπομέτρο 6.1. «Ενισχύσεις εκκίνησης επιχείρησης από Νέους Γεωργούς», του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2020.

Λόγω του μηχανογραφικού συστήματος δεν «τρέχει» δυστυχώς ούτε το Μέτρο 1.1.1 «Δράσεις Κατάρτισης και Ανάπτυξης Δεξιοτήτων για νέους γεωργούς και μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις» του ΠΑΑ, καθώς δεν μπορούν να υποβάλουν αίτηση πληρωμής ούτε όσοι Νέοι Αγρότες έχουν ενταχθεί στο συγκεκριμένο Μέτρο το 2014.
Συγκεκριμένα, για να ξεκινήσει η αξιολόγηση αναμένονται από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τα φύλλα αξιολόγησης καθώς και η διαδικασία βάσει της οποίας οι αξιολογητές θα μπορούν να μπαίνουν στο Πληροφοριακό Σύστημα Κρατικών Ενισχύσεων (ΠΣΚΕ).

Γ) Σχέδια Βελτίωσης

Εν αναμονή και η προκήρυξη των Σχεδίων Βελτίωσης, του κατ’ εξοχήν προγράμματος δημιουργίας και εκσυγχρονισμού των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, αναγκαίου εργαλείου για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των Ελλήνων παραγωγών. Σύμφωνα με δημοσιεύματα η προκήρυξη του συγκεκριμένου Μέτρου μετατίθεται για μετά το καλοκαίρι ενώ μέχρι στιγμής και παρά τις εξαγγελίες σας για προδημοσίευση του μέτρου μέχρι τα τέλη Μαρτίου 2017, τα Σχέδια Βελτίωσης δεν έχουν καν προδημοσιευθεί.

Δ) Διαχείριση του ΠΑΑ 2014-2020 από τις Περιφέρειες
Παρά το γεγονός ότι οι αιρετές Περιφέρειες καλούνται να διαχειριστούν το 37,1% των πόρων του ΠΑΑ 2014-20, μέχρι σήμερα στις περιφέρειες έχει εκχωρηθεί μόλις ένα Μέτρο: οι Νέοι Αγρότες, με τα προβλήματα, που προαναφέρθηκαν.

Και όλα αυτά, ενώ – όπως επισημάνθηκε στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΝΠΕ – υπάρχουν τα κονδύλια κι είναι έτοιμος ο μηχανισμός για την αξιολόγηση των αιτήσεων από τις αρμόδιες Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) των Περιφερειών, αφού
•έχουν ολοκληρωθεί οι διασταυρωτικοί έλεγχοι της ηλεκτρονικής υποβολής και των φυσικών φακέλων των υποψηφίων
•Έχουν οριστεί οι αξιολογητές των φακέλων υποψηφιότητας και οι υπάλληλοι που θα αναλάβουν τους διοικητικούς ελέγχους των αιτημάτων πληρωμής.
•Έχουν οριστεί οι διαχειριστές χρηστών στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΟΠΣΑΑ) και έχουν λάβει κωδικούς.
•Έχουν γίνει ενημερωτικές συναντήσεις με τους αξιολογητές σχετικά με την εφαρμογή και υλοποίηση του Προγράμματος.

Ε) Νιτρορύπανση

Το πρόγραμμα μείωσης της νιτρορύπανσης, «Μείωση της ρύπανσης νερού από γεωργική δραστηριότητα», μετατίθεται για την καλλιεργητική περίοδο 2018 – 2019 αφού σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου θα«τρέξει» το τελευταίο τρίμηνο του 2017, παρά την υπόσχεσή σας στην Λάρισα ότι θα «έτρεχε» για την καλλιεργητική περίοδο 2017.

ΣΤ) Λιμνάζουν τα Μέτρα για καινοτομία και αγροτική εκπαίδευση
Στο «συρτάρι» δυστυχώς και τα αναγκαία μέτρα 1,2 για την αγροτική εκπαίδευση και τους Γεωργικούς Συμβούλους από τα πλέον αναπτυξιακά μέτρα, όπως και αυτό των Ευρωπαϊκών Συμπράξεων Καινοτομίας (Μέτρο 16), που μένουν ομοίως αναπορρόφητα.

Σχεδόν μηδενική Απορρόφηση στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αλιείας και Θάλασσας (ΕΠΑΛΘ) 2014-2020

Η ίδια απαράδεκτη κατάσταση και όσον αφορά στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αλιείας και Θάλασσας (ΕΠΑΛΘ) 2014-2020, του ΕΣΠΑ δηλαδή της Αλιείας, η απορρόφηση του οποίου αγγίζει μόλις το 1%!
Μόνο 2,7 εκατ. ευρώ από τα περίπου 101 διαθέσιμα μέχρι τον Δεκέμβριο του 2018 έχει δυστυχώς μέχρι σήμερα απορροφηθεί, καθιστώντας σχεδόν ανέφικτη την έγκαιρη διάθεση του υπολοίπου ποσού. Σε έναν τομέα με μεγάλη κοινωνικοοικονομική βαρύτητα, όπως η Αλιεία, που εξαρτά πάνω από 30.000 θέσεις εργασίας.

Εντελώς «απούσα» η χώρα μας από το Πρόγραμμα Γιούνγκερ

Ομοίως ουραγός είναι η Ελλάδα, στη χρήση των χρηματοδοτικών εργαλείων του “Επενδυτικού Σχεδίου για την Ευρώπη” ή Σχεδίου Juncker για τον Αγροδιατροφικό Τομέα και στην ανάπτυξη συνεργειών με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, που θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει – δανειοδοτήσει με ευνοϊκούς όρους, νέους αγρότες, δράσεις αγροτουρισμού, αγοράς εξοπλισμού από τους παραγωγούς-επενδυτές.
Δάνεια σε νέους αγρότες ή σε start ups, για αγορά εξοπλισμού, για αγορά ζώων και φυτικού κεφαλαίου, επίσης εγγυήσεις σε επενδύσεις επωφελείς για το περιβάλλον όπως η βιοοικονομία, νέες τεχνολογίες και καινοτομία, είναι μερικές μόνο από τις δυνατότητες αυτών των χρηματοδοτικών εργαλείων, που εγγυώνται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Ως εκ τούτου και επειδή:

Η χώρα μας για πρώτη φορά βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις στην απορρόφηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, και μάλιστα σε μία περίοδο βαθιάς οικονομικής κρίσης, στην οποία τα σχετικά κονδύλια είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαία για την ανάταξη και ενδυνάμωση της Αγροτικής Οικονομίας

Οι όσες πληρωμές έχουν γίνει από την Κυβέρνησή σας, αφορούν δυστυχώς στην πλειοψηφία τους ανειλημμένες υποχρεώσεις του ΠΑΑ 2007 – 2013.
Κατά την επίσκεψή του στις 6 Οκτωβρίου 2016 στην Ελλάδα, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου κ. Φιλ Χόγκαν κάλεσε εμφατικά από το βήμα της Βουλής την Ελλάδα να προχωρήσει χωρίς καμία καθυστέρηση στην εφαρμογή του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης, χωρίς δυστυχώς να εισακουστεί

Επερωτάσθε κ. Υπουργέ:
1.Πότε, επιτέλους, θα προκηρύξετε το σύνολο των μέτρων του νέου Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014 – 2020; Έχετε προβεί μέχρι τώρα στον συνολικό προγραμματισμό και χρονοδιάγραμμα προκηρύξεων των Μέτρων; Ποιες προκηρύξεις και πότε αναμένονται;

2.Τι μέλλει γενέσθαι με τους αποκλεισμούς όλων των κτηνοτρόφων αλλά και χιλιάδων αγροτών από το Μέτρο «Βιολογικές Καλλιέργειες»; Πώς θα αναπληρωθούν τα χρήματα του 2017 που οι εν λόγω δικαιούχοι έχασαν εξ αιτίας των χειρισμών σας; Πώς θα αναπληρωθεί η απώλεια του πρώτου έτους εφαρμογής του Προγράμματος;

3.Τι θα γίνει με το πρόβλημα της λειτουργικότητας του πληροφοριακού συστήματος (ΠΣΚΕ);

4.Αφού είναι διαθέσιμοι οι πόροι, είναι έτοιμος ο διοικητικός μηχανισμός των Περιφερειών, τότε γιατί η Κυβέρνηση δεν εκχωρεί τα μέτρα στις Περιφέρειες και γιατί δεν προχωρεί στις προκηρύξεις ώστε σταδιακά να εισρεύσει ζεστό χρήμα στην πραγματική οικονομία;

5.Πώς θα αποτρέψετε τον ορατό κίνδυνο απώλειας κοινοτικών κονδυλίων λόγω των τραγικών καθυστερήσεων στην απορρόφησή τους;

6.Υπάρχει έστω και τώρα σχεδιασμός για την αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων του Προγράμματος Γιούνγκερ για τον αγροδιατροφικό τομέα;

7.Για ποιον λόγο μέχρι σήμερα υπάρχει σχεδόν μηδενική απορρόφηση στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αλιείας και Θάλασσας; Σε ποιον βαθμό συνιστά κίνδυνο απώλειας των εν λόγω κοινοτικών πόρων; Υπάρχει χρονοδιάγραμμα προκηρύξεων;