Αλέκος Κοχλιαρίδης: «Το ευχαριστώ θέλει γενναιότητα»

του Γιώργου Ροδάκογλου
Ο άνθρωπος «στιλοβάτης» που στήριξε ουσιαστικά το οργανωτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματοποιήθηκε η ανασκαφή στον τύμβο Καστά δεν είναι άλλος από τον Αλέκο Κοχλιαρίδη .

Σε ηλικία μόλις 17 ετών ήταν ένας απλός εργάτης και μαθητής του Δημήτρη Λαζαρίδη ενώ στη συνέχεια ο στενός και βασικός συνεργάτης της Κατερίνας Περιστέρη.

Πολλοί για να το ξεχωρίζουν τον αποκαλούν «ο μικρός Αλέκος» αφού έχει το ίδιο όνομα και επίθετο με τον ξαδέρφο του που υπήρξε ο προηγούμενος αρχιφύλακας της περιοχής.

Το χαρακτηριστικό για το οποίο και διακρίνεται είναι η ειλικρίνεια και η ευθύτητα του, αλλά κυρίως ότι ο λόγος του αποτελεί συμβόλαιο. Μετρημένος και λιτός χωρίς πολλά «μουχαμπέτια» όπως λέει και ο ίδιος .

Οργανωτικός και μεθοδικός έβαλε πολλές φορές «πλάτη» ώστε να ξεπεραστούν πολλά εμπόδια από την έναρξη της ανασκαφής.

Μάλιστα την περίοδο του 2015 όταν με υπαιτιότητα της ανασκαφέως δεν ανανεώθηκαν οι συμβάσεις των εργαζομένων στη φύλαξη παρά την κατ εξαίρεση εντολή από το ΥΠ.ΠΟ, ο ίδιος πέραν των άλλων υπηρεσιακών υποχρεώσεων του, φυλούσε μέρα νύχτα  για ένα ολόκληρο χειμώνα τον τύμβο Καστά ώστε να μη «χτυπηθεί» ο τάφος από τους αρχαιοκάπηλους.

Παρα ταύτα ορισμένοι έκλεισαν τα μάτια στο αθόρυβο αλλά πολύ σημαντικό έργο του, όχι μόνο της συγκεκριμένης περιόδου αλλά και των όσων προσέφερε επί σειρά ετών.

Ο Αλέκος Κοχλιαρίδης συνδυάζοντας την ιδιότητα του αρχιφύλακα με αυτή του Πρόεδρου του Δημοτικού διαμερίσματος Αμφίπολης κατάφερνε πάντα να δίνει λύσεις και να προσπερνάει όσα προβλήματα προέκυπταν.

Αναγνωρίζοντας τις ικανότητες του , όσοι τον ξέρουν από τα παιδικά τους χρόνια ,καταμαρτυρούν σήμερα όχι μόνο ότι η προσφορά του στην ανασκαφή του Τύμβου Καστά είναι πολύ σημαντική αλλά και κάτι άλλο .’Οτι χωρίς τον Αλέκο Κοχλιαρίδη η Κατερίνα Περιστέρη δεν θα μπορούσε να εξελίξει καμία αρχαιολογική έρευνα.

Με τη δική του παρότρυνση και επιμονή ξεκίνησε η κατασκευή των στεγάστρων στο Γυμνάσιο και στη συνέχεια η αρχαιολογική προσπάθεια πήρε κατεύθυνση προς τον τύμβο Καστά

«Η Κατερίνα ήταν ένα άνθρωπος που άκουγε» σημειώνει δυο χρόνια μετά την ανακάλυψη του μεγαλοπρεπούς Μακεδονικού μνημείου ,«εγώ ήμουν δίπλα στο Λαζαρίδη ως εργάτης και εκείνη ως βοηθός του. Οι δυο μας είμαστε τυχεροί που συνεχίσαμε το όνειρο του».

Και ενώ η συνεργασία τους υπήρξε άψογη έως ένα σημείο, στην πορεία και ειδικότερα τους τελευταίους δώδεκα μήνες όλα δείχνουν ότι κάτι έχει αλλάξει.

«Κατ κάποιο τρόπο κάτι δεν πήγε καλά. Αλλά σ αυτό πρέπει να απαντήσει η κυρία Περιστέρη» λέει σήμερα ο κύριος Κοχλιαρίδης ενώ στο ερώτημα αν ο ίδιος κρατάει κάποια απόσταση από τη διάσημη ανασκαφέα απατάει: «Αυτό είναι αλήθεια».

Ο ίδιος θεωρεί τον εαυτό του στρατιώτη ταγμένο στις αρχαιότητες της ιστορική Αμφίπολης ενώ πάντα αποδίδει τα εύσημα σε εκείνους που το αξίζουν.

«Ας μην αυταπατόμαστε, ότι βλέπουμε σήμερα το οφείλουμε στο Λάκη Σαλτζίδη . Δεν είναι μυθεύματα ούτε υπερβολές όλα αυτά .Είναι ο άνθρωπος ο οποίος βρήκε και έσκαψε το μνημείο. Αυτός ήταν ο πρωτεργάτης που πάλευε μέσα στις λάσπες , τη βροχή και το τσουχτερό κρύο του χειμώνα. Αυτή είναι η αλήθεια.

Οι ικανότητες του είναι ιδιαίτερες, γνωρίζει τα χώματα, αυτό είναι το μυστικό του. Έχει τη γνώση . Με το Λάκη γνωριζόμαστε από παιδιά. Νάνε καλά αυτός ο λεβέντης που προσέφερε τόσα πολλά σ αυτήν την ανασκαφή».

Αναπολώντας τις πρώτες ημέρες των αρχαιολογικών ερευνών «ο μικρός Αλέκος» δηλώνει: « Ήταν ημέρες γιορτής για όλους μας. Αυτό που ζήσαμε ήταν ανεπανάληπτο».

Το μυαλό του Αλέκου Κοχλιαρίδη όμως το «βασανίζει» ακατάπαυστα μια ανεκπλήρωτη επιθυμία του κι αυτή δεν είναι άλλη από τη συνέχιση των ανασκαφών . Χαρακτηριστικό είναι ότι σε κάθε συζήτηση μαζί του ,εκφράζει πάντα την βεβαιότητα ότι μια συνέχιση της ανασκαφής θα είναι εκείνη που θα φέρει στο φώς πολλά και σημαντικότερα ευρήματα.

«Είμαστε στρατιώτες, αν χρειαστεί να ριχτούμε στη μάχη θα το κάνουμε .Ακόμη δεν τελείωσε τίποτα για μας. Η ανασκαφή πρέπει να συνεχιστεί .Πρέπει να ξέρουμε τι άλλο έχει μέσα ο τύμβος Καστά και στη συνέχεια η γύρω περιοχή. Οι μελέτες των επιστημόνων , μας δείχνουν το δρόμο.

Οποιοσδήποτε όμως ανασκαφέας εγκατασταθεί εδώ θα πρέπει να έχει τον απαιτούμενο σεβασμό προς το μνημείο προς την τοπική κοινωνία προς τον αρχιφύλακα και τους εργάτες».

Ιεραρχώντας τα ζητήματα που απασχολούν το μνημείο όχι μόνο ως αρχιφύλακας αλλά και ως Πρόεδρος του Δημοτικού διαμερίσματος Αμφίπολης βάζει στην πρώτη θέση το θέμα της επισκεψιμότητας με προτεραιότητα στα άτομα τρίτης ηλικίας .

«Οι παππούδες δεν θα προλάβουν να δουν το μνημείο του τόπου που έχουν μεγαλώσει. Πιστεύω ότι το υπουργείο και Γ.Γ Μαρία Βλαζάκη θα βοηθήσουν προ αυτήν κατεύθυνση και θα δουν με ευαισθησία το συγκριμένο θέμα . Θα είναι καλό αν έχουμε κάποιες ώρες για συγκεκριμένους ανθρώπους. Δεν νομίζω ότι είναι δύσκολο».

Ανατρέχοντας στα παιδικά του χρόνια ο κύριος Κοχλιαρίδης αναπολεί την εποχή του Λαζαρίδη που λειτουργούσε χωρίς να είναι αποκομμένος από την κοινωνία , ενώ θεωρεί πως τα πατήματα του ακολουθεί σήμερα και ο αρχιτέκτονας και καθηγητής Μιχάλης Λεφαντζής.

«Ο Λαζαρίδης ήταν ένας και μοναδικός. Με τον υπουργό, υπουργός και με τον εργάτη, εργάτης. Ήταν φίλος με όλους. Από 17 χρονών δεν με άφηνε ποτέ, συνέχεια μου μιλούσε για τις αρχαιότητες. Ο Λαζαρίδης αγάπησε πραγματικά την περιοχή. Ο Λαζαρίδης ήταν ένας.

Το παν είναι αυτό, όσο ψηλά και αν βρίσκεσαι να μη ξεχνάς και τον τελευταίο εργάτη. Ακόμη και αυτός έχει κάτι να σου πει, κάτι να σου προσφέρει, έστω ένα χαμόγελο.

Τον τρόπο με τον οποίο δούλευε ο Λαζαρίδης τον βλέπω τώρα στο πρόσωπο του Μιχάλη Λεφαντζή.

Αυτό το αντιλαμβάνεται σήμερα η τοπική κοινωνία και το εκτιμά. Η προσωπικότητα και το ήθος είναι αυτό που μετράει. Εγώ προσωπικά περιμένω πολλά από τον Μιχάλη και όλοι είμαστε σίγουροι ότι θα ανταποκριθεί πλήρως.

Όσο για την κυρία Περιστέρη εύχομαι να σταθεί κοντά στην ανασκαφή και κοντά στην τοπική κοινωνία. Να δει λίγο τα πράγματα διαφορετικά. Έχει αρκετούς φίλους ο οποίοι στεναχωριούνται».

Ο Αλέκος Κοχλιαρίδης σημειώνει ότι η ανασκαφή στον τύμβο Καστά ήταν η αφορμή μιας νέας αρχής που αφορά στην αλλαγή της νοοτροπίας των κατοίκων της περιοχής.

«Την τοπική κοινωνία την άκουσα και την ακούω. Το 90 % σέβεται σήμερα τα αρχαία. Όποιος κάτοικος βρει κάτι θα το αφήσει και θα μας καλέσει να το παραλάβουμε. Άρα η τοπική κοινωνία αγαπάει την αρχαιολογία αρκεί να της δώσουμε την ευκαιρία να συμμετέχει σ αυτήν την προσπάθεια.

Εγώ στη γενιά μου είπα ότι πρέπει να βάλουν πλάτη για την περιοχή . Έτσι έγινε και ο πρώτος πολιτιστικός σύλλογος μετά από εκατοντάδες χρόνια.

Η Αμφίπολη είναι ένας ευλογημένος τόπος. Αυτό μου το είχε πει, γιατί το πίστευε και το πιστεύει η Λίνα Μενδώνη η πρώην Γ. Γ του υπουργείου και αυτό ήταν που μας έδινε τότε τη δύναμη ,ότι μέσα από την προσπάθεια της κάτι θα αλλάξει προς τη θετική κατεύθυνση στην περιοχή μας.

Σήμερα όμως μπορώ να πω ότι το μόνο που βλέπω να παίρνει «σάρκα και οστά» είναι η δημιουργία του πρώτου συνεδριακού κέντρου που θα γίνει στην Αμφίπολη. Είναι μια σημαντική προτεραιότητα του δημάρχου μας Κώστα Μελίτου και με κατεύθυνση την ανάπτυξη θα βοηθήσει πάρα πολύ.

Πρέπει όλοι οι επιστήμονες όλων των ειδικοτήτων να έχουν μια βάση, να μπορούν να μελετήσουν, να γίνονται ημερίδες και ενημερωτικά σεμινάρια και αυτός ο χώρος θα είναι το παλιό σχολείο της Αμφίπολης. Με την ιδιότητα του αρχιφύλακας θέλω να επισημάνω και το εξής ,ότι είναι πολύ σημαντικό ο δήμαρχος να στηρίζει με οποιοδήποτε τρόπο τον τύμβο Καστά».

Τέλος για τον Αλέκο Κοχλιαρίδη αυτό που περισσεύει όπως λέει και ο ίδιος από τις έως τώρα συνεργασίες του ,είναι τα παράπονα ,ίσως γιατί τελικά όλοι διαπίστωσαν και σεβάστηκαν την εμπειρία του αλλά κυρίως την ικανότητα του να χειρίζεται αποτελεσματικά τις δύσκολες καταστάσεις.

«Η Λίνα Μενδώνη ανταποκρίθηκε πλήρως σε όλα όσα της ζήτησα. Δεν έχω παράπονο , όπως και από την κυρία Βλαζάκη και νομίζω ότι η προσπάθειες της για την Αμφίπολη θα είναι αυτές που προσδοκούμε και εμείς . Η Πέπη Μάλαμα από τη θέση της προϊσταμένης της Εφορίας Αρχαιοτήτων Σερρών πιστεύω ότι προσπαθεί πάρα πολύ και νομίζω ότι θα έρθει ο καιρός που θα βοηθήσει πολύ την περιοχή.

Όσο για το «απλό ευχαριστώ» που με ρωτάς αν το έχω ακούσει θα σου πω το εξής . Σε μια ανασκαφή το ακούς από τους ανθρώπους που συνεργάζεσαι . Αυτό το θέμα όμως Γιώργο είναι πολύ λεπτό και αυτός που θα στο πει πρέπει να έχει μια γενναιότητα».